นายวีระ โรจน์พจนรัตน์ รมว.วัฒนธรรม มอบหมายกรมศิลปากร ประสานงานร่วมกับหน่วยงานเกี่ยวข้อง ให้เชื่อมโยงเส้นทางท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมในแหล่งโบราณสถานเมืองประวัติศาสตร์ และแหล่งเรียนรู้ชุมชนในเขตพื้นที่ภาคกลาง [ไทยรัฐ วันอังคารที่ 6 มีนาคม 2561 หน้า 12]
เส้นทางท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม ควรสร้างสรรค์แนวทางใหม่เพิ่มกิจกรรมที่สัมพันธ์ประวัติศาสตร์สังคม และเศรษฐกิจการค้า ซึ่งมีหลักฐานโบราณคดีแน่นนับคับคั่ง
เสียแต่ว่านักโบราณคดีมองข้ามความรู้เหล่านี้มาแสนนาน จึงไม่เห็น “เพชรในมือลิง”
รูปฝีมือ H. Warington Smyth ผู้เขียนหนังสือ Five Years in Siam from 1891 to 1896 พิมพ์ครั้งแรกในนิวยอร์ก สหรัฐ 1898 (จากฉบับพิมพ์ซ้ำ โดย White Lotus Bangkok 1994)
เส้นทางการค้าข้ามคาบสมุทร
การค้าข้ามคาบสมุทรในไทย (ตั้งแต่ตอนบนถึงตอนล่าง) มีเส้นทางประวัติศาสตร์หลายสายนับพันๆ ปีมาแล้ว สืบเนื่องถึงปัจจุบัน
เส้นทางสำคัญสายหนึ่งพบหลักฐานเป็นแลนด์มาร์กธรรมชาติ ได้แก่
(1.) เขาเจ้าลาย อ. ชะอำ จ. เพชรบุรี (2.) เขาสามร้อยยอด อ. สามร้อยยอด จ.ประจวบคีรีขันธ์ (3.) ช่องสิงขร อ. เมือง จ. ประจวบคีรีขันธ์
เขาเจ้าลายกับเขาสามร้อยยอด อยู่ขอบตะวันตกของอ่าวไทย บนแผ่นดินเชื่อมฝั่งตะวันออกของทะเลอันดามัน
บริเวณนี้เคยมีชุมชนการค้าทางทะเลนับพันปีมาแล้ว ใช้เป็นเส้นทางขนสินค้าข้ามคาบสมุทร พบหลักฐานประวัติศาสตร์โบราณคดี ดังนี้
เขาเจ้าลาย มีซากเจดีย์ (แบบทวารวดี) ราว 1,500 ปีมาแล้ว หรือเรือน พ.ศ. 1000
เขาสามร้อยยอด พบภาพเขียนบนเพิงผา ราว 2,000 ปีมาแล้ว หรือเรือน พ.ศ. 500
ช่องสิงขร พบหลักฐานหลายอย่างทางประวัติศาสตร์โบราณคดีต่อเนื่องเรื่อยมา
ทั้งหมดทุกแห่ง มีเอกสารกล่าวถึงเสมอๆ เช่น กำสรวลสมุทร ยุคอยุธยา, โคลงนิราศ ยุครัตนโกสินทร์, วรรณคดี (เช่น พระอภัยมณี, ขุนช้างขุนแผน ฯลฯ), แผนที่ไตรภูมิ, แผ่นที่ฝรั่ง, ลายเส้นชาวยุโรป ฯลฯ
ริมทางท่องเที่ยว
ริมถนนเพชรเกษม ควรมีป้ายบอกทางเข้าถึงแหล่งประวัติศาสตร์ บางแห่งควรมีคำอธิบายย่อสั้นที่สุดไว้ด้วย
อาจทำจุดพักจอดรถดูภูมิประเทศ โดยมีคำอธิบายพร้อมรูปและแผนผังกับแผนที่ไว้ด้วยก็ได้ ปั๊มน้ำมันบางแห่งเหมาะมากที่จะมีป้ายอธิบาย
กิจกรรมร่วมสมัยที่ควรทำมีมากนับไม่ถ้วน เคยมีผู้กล่าวถึงนานแล้ว แต่ทางการมองข้ามสตอรี่ท้องถิ่น โดยเฉพาะกระทรวงวัฒนธรรมมุ่งแต่บูรณปฏิสังขรณ์วัด จึงไม่เคยให้ความสำคัญกิจกรรมอย่างนี้ ซึ่งมีสังคมและเศรษฐกิจ
ถ้าวิธีคิดเหมือนเดิมในกระทรวงวัฒนธรรม จะให้วิธีทำอย่างร่วมสมัยก็เป็นไปไม่ได้ เพราะประวัติศาสตร์ไทยไม่เหมือนเดิม
