สืบย้อนรอยนิวเคลียร์ด้วยวิทยาศาสตร์: ภารกิจสำคัญเพื่อความมั่นคงของชาติและ ประชาชน โดย สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ
เมื่อใดก็ตามที่มีการค้นพบ “วัสดุนิวเคลียร์” หรือ “วัสดุกัมมันตรังสี” ต้องสงสัย คำถามสำคัญที่สังคมและเจ้าหน้าที่ต้องรีบหาคำตอบคือ… สิ่งนี้คืออะไร? มาจากไหน? และเกี่ยวข้องกับเหตุการณ์ใด?
คำตอบเหล่านี้ไม่สามารถคาดเดาได้ แต่ต้องอาศัยหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ที่แม่นยำและเชื่อถือได้ นี่คือภารกิจสำคัญของ สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ (ปส.) โดย สถาบันนิวเคลียร์นิติวิทยาศาสตร์แห่งชาติ ที่มุ่งมั่นพัฒนาขีดความสามารถทางวิทยาศาสตร์ เพื่อเป็นเกราะป้องกันความปลอดภัยให้กับพี่น้องประชาชน และรักษาความมั่นคงของประเทศชาติ
เพื่อรับมือกับภัยคุกคามและการลักลอบเคลื่อนย้ายวัสดุอันตราย
สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ ได้ขับเคลื่อนการดำเนินงานผ่าน 5 ภารกิจเด่น ที่สร้างประโยชน์โดยตรงต่อกระบวนการยุติธรรมและความมั่นคงของไทย ดังนี้:
1. ยกระดับการตรวจพิสูจน์สู่มาตรฐานโลก
เราได้พัฒนาศักยภาพการตรวจพิสูจน์เอกลักษณ์ทางนิวเคลียร์จนห้องปฏิบัติการผ่านการตรวจประเมินตามมาตรฐานสากล ISO/IEC 17025 (ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2569) และได้รับการยอมรับในระดับนานาชาติ ทำให้ผลการตรวจวิเคราะห์มีความน่าเชื่อถือสูง สามารถใช้เป็นหลักฐานชิ้นสำคัญประกอบกระบวนการยุติธรรมได้ทั้งในประเทศและระหว่างประเทศ
2. พัฒนานวัตกรรมซอฟต์แวร์ประเมินทางนิวเคลียร์นิติวิทยาศาสตร์
ด้วยการพัฒนาสร้างเครื่องมือที่ช่วยสนับสนุนข้อมูลด้านความปลอดภัย ความมั่นคง และการพิทักษ์ความปลอดภัยอย่างเป็นระบบ เพื่อเป็นผู้ช่วยสำคัญให้กับ “เจ้าหน้าที่เผชิญเหตุ” ให้สามารถปฏิบัติงาน ณ จุดเกิดเหตุได้อย่างรัดกุมและปลอดภัยที่สุด
3. ตรวจจับฉับไวด้วยเทคนิควัดรังสีแอลฟาด้วย UVC
เพื่อป้องกันการก่ออาชญากรรม เราได้พัฒนาเทคนิคการวัดรังสีรูปแบบใหม่ ที่เข้ามาช่วยสนับสนุนการตรวจจับและสกัดกั้นการลักลอบเคลื่อนย้ายวัสดุนิวเคลียร์และกัมมันตรังสีได้อย่างมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น
4. สร้าง “คลังข้อมูลอ้างอิง” เพื่อแกะรอยคนร้าย
เราได้พัฒนาคลังข้อมูลอ้างอิงด้านนิวเคลียร์นิติวิทยาศาสตร์ เพื่อใช้เปรียบเทียบลักษณะเฉพาะของวัตถุต้องสงสัย ข้อมูลเหล่านี้จะเป็น “กุญแจสำคัญ” ในการหาเบาะแส แหล่งที่มา และประวัติของวัตถุ เพื่อสนับสนุนการสืบสวนและขยายผลของเจ้าหน้าที่ตำรวจและหน่วยงานความมั่นคง
5. สร้างคน สร้างเครือข่าย สร้างองค์ความรู้
นอกจากเทคโนโลยีที่ทันสมัย สำนักงานฯ ยังให้ความสำคัญสูงสุดกับการพัฒนา “บุคลากร” โดยมีการถ่ายทอดองค์ความรู้และประสานความร่วมมือกับเครือข่ายผู้เชี่ยวชาญระดับนานาชาติ เพื่อยกระดับสมรรถนะของเจ้าหน้าที่ไทยให้ก้าวทันโลกอยู่เสมอ
บทสรุป : เพื่อความมั่นคงปลอดภัยของประชาชนและประเทศ
การดำเนินงานทั้งหมดของ สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ คือการเตรียมความพร้อมให้ประเทศไทยมีทั้ง “เครื่องมือ ข้อมูล และผู้เชี่ยวชาญ” ที่พร้อมรับมือและป้องกันการนำวัสดุนิวเคลียร์ไปใช้ในทางมิชอบ เพราะเป้าหมายสูงสุดในทุกภารกิจของเราคือ “การคุ้มครองความปลอดภัยของประชาชน และการรักษาความมั่นคงของประเทศชาติอย่างยั่งยืน”
