ไทยติดโผ 40 ปท. สหรัฐชี้ช่วยจีน เลี่ยงภาษีทรัมป์ ทำสูญรายได้ 8.6 แสนล้าน
เมื่อวันที่ 13 สิงหาคม ทำเนียบขาวสหรัฐได้เผยแพร่รายงานที่ใช้ชื่อว่า The Great Transshipment Scam ซึ่งระบุว่า มีมากกว่า 40 ประเทศ ที่ช่วยจีนหลีกเลี่ยงมาตรการภาษีของสหรัฐด้วยการส่งออกผ่านประเทศที่สาม ซึ่งถูกจัดเก็บอัตราภาษีนำเข้าที่ต่ำกว่า
ประเทศที่ถูกระบุอยู่ในรายงานดังกล่าว มีอาทิ ไทย สิงคโปร์ แคนาดา อินเดีย สหภาพยุโรป เม็กซิโก ญี่ปุ่น และเกาหลีใต้ ซึ่งทำเนียบขาวระบุว่าได้ช่วยจีนหลีกเลี่ยงภาษีมูลค่าหลายหมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ โดยไทยติดอยู่ใน Tier2 ร่วมกับบราซิล อินโดนีเซีย มาเลเซีย ตุรกี และเวียดนาม ที่ถูกระบุว่าเป็นกลุ่มประเทศที่มีความเชื่อมโยงกับห่วงโซ่อุปทานของจีนอย่างมีนัยสำคัญ จากที่มีการแบ่งกลุ่มออกเป็น 3 ระดับ โดยพิจารณาจากขนาด ลักษณะการไหลเวียนทางการค้าและการเชื่อมโยงกับห่วงโซ่อุปทานของจีน
รายงานฉบับนี้ของทำเนียบขาวซึ่งอ้างการประเมินจากภาครัฐและภาคเอกชนระบุว่า มีสินค้ามูลค่าระหว่าง 30,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ จนถึง 300,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ได้ถูกเคลื่อนย้ายจากประเทศที่มีอัตราภาษีสูงผ่านไปยังประเทศที่มีอัตราภาษีต่ำกว่า ก่อนจะถึงจุดหมายปลายทาง ซึ่งทำเนียบขาวประเมินว่าการดำเนินการดังกล่าวทำให้รัฐบาลสหรัฐสูญเสียรายได้จากภาษีที่ประมาณ 19,000-26,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 6.3-8.6 แสนล้านบาท) ต่อปี
สหรัฐกล่าวหาจีนว่าใช้ประเทศที่สามเป็นจุดแวะพักและมีการเปลี่ยนบรรจุภัณฑ์สินค้าเพื่อปกปิดแหล่งกำเนิดที่แท้จริง เพื่อหวังจะเสียภาษีในอัตราที่ต่ำลง และอธิบายกระบวนการนี้ว่าเป็น “การฉ้อโกงที่อำพรางมาในรูปแบบของเอกสาร”
“สิ่งที่เปลี่ยนแปลงไปใน ‘กลโกงการขนถ่ายสินค้าครั้งใหญ่’ (Great Transshipment Scam) ในปัจจุบัน ไม่ใช่เพียงแค่ความรวดเร็วและขนาดของการลักลอบขนส่งสินค้าในรูปแบบใหม่นี้เท่านั้น แต่ยังรวมถึงขอบเขต ความลึกซึ้ง และความซับซ้อนของเครือข่ายการขนถ่ายสินค้าแบบลับ (Shadow Transshipment Network) ทั่วโลก ซึ่งเป็นช่องทางที่จีนใช้ในการหลบเลี่ยงภาษีในขณะนี้” รายงานระบุ และว่า สหรัฐจะนำระบบ “Detective Border” ซึ่งขับเคลื่อนด้วยปัญญาประดิษฐ์ (AI) มาใช้ควบคู่ไปกับมาตรการอื่นๆ เพื่อช่วยปราบปรามการขนถ่ายสินค้าอย่างผิดกฎหมายด้วย
สำนักข่าวบีบีซีรายงานว่า นายปีเตอร์ นาวาร์โร ที่ปรึกษาด้านการค้าของทำเนียบขาว กล่าวกับผู้สื่อข่าวว่า สิ่งนี้ได้ทำให้งานของชาวอเมริกันและรายได้หลายพันล้านดอลลาร์สหรัฐสูญหายไป
บีบีซียังอ้างความเห็นโฆษกสถานเอกอัครราชทูตจีนประจำกรุงวอชิงตัน กล่าวว่า สงครามการค้าไม่มีผู้ชนะ พร้อมทั้งระบุว่าทางสถานทูตคัดค้านมาตรการขึ้นภาษีของสหรัฐและการใช้อำนาจรัฐเพื่อมุ่งเป้าเล่นงานบริษัทต่างๆ ของจีน
“การดำเนินการหรือข้อตกลงใดๆ ฝ่ายเดียวที่เกี่ยวข้องกับสินค้าที่มีการขนถ่ายผ่านประเทศที่สาม จะต้องไม่มุ่งเป้าหรือสร้างความเสียหายต่อผลประโยชน์ของบุคคลที่สาม” โฆษกสถานทูตจีนในวอชิงตันกล่าว
บีบีซีรายงานด้วยว่าการเผยแพร่รายงานฉบับนี้เกิดขึ้นหลังจากมีการคว่ำบาตรตอบโต้กันระหว่างสหรัฐและจีน และเกิดขึ้นเพียงไม่กี่สัปดาห์ก่อนที่ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ มีกำหนดจะพบกับประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ที่กรุงวอชิงตัน ในเดือนกันยายนนี้
