สื่อนอกแฉ เมียนมาปลอมเอกสารซื้อดีเซลจากแอฟริกาใต้ ที่แท้แอบนำเข้าน้ำมันเครื่องบินจากอิหร่าน  พันบริษัท-ธนาคารไทย

สำนักข่าวรอยเตอร์ รายงานเมื่อวันที่ 26 ตุลาคมว่า เมื่อเดือนธันวาคม 2025 เรือบรรทุกน้ำมัน “รีฟ” (Reef) ที่ถูกสหรัฐอเมริกาคว่ำบาตร ได้เดินทางถึงน่านน้ำประเทศเมียนมา พร้อมกับน้ำมันเชื้อเพลิง 113,000 บาร์เรล โดยมีเอกสารปลอมรองรับ

บริษัท ไดนามิก เวฟ (Dynamic Wave) ซึ่งเป็นนายหน้าด้านพลังงานในเมียนมา เป็นผู้สั่งซื้อสินค้าดังกล่าว โดยได้ทำสัญญาซื้อขายกับบริษัทแห่งหนึ่งของไทย เพื่อรับมอบน้ำมันดีเซลจากแอฟริกาใต้ในปริมาณที่ใกล้เคียงกัน แต่สัญญาฉบับนี้มีมูลค่า 15.8 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ซึ่งรอยเตอร์ได้ตรวจสอบแล้ว) เป็นเพียงการจัดฉากเท่านั้น โดยข้อมูลจากสหประชาชาติและ Vortexa ผู้ให้บริการข้อมูลด้านการขนส่งและพลังงาน ระบุว่า ไม่มีการซื้อขายดังกล่าวเกิดขึ้นระหว่างแอฟริกาใต้กับเมียนมาในปี 2025

ในความเป็นจริงคือ เรือรีฟ ลำนี้ได้ขนส่งน้ำมันเครื่องบินจากอิหร่านไปยังเมียนมา โดยอ้างอิงจากบันทึกการขนส่งเชื้อเพลิงไปยังเมียนมา รวมถึงภาพถ่ายดาวเทียมและการวิเคราะห์ โดย SynMax Intelligence ซึ่งติดตามเส้นทางเดินเรือจากท่าเรือบันดาร์ อับบาส ของอิหร่าน มายังเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

การหลอกลวงดังกล่าวเกิดขึ้นเนื่องจากสหรัฐประกาศมาตรการคว่ำบาตรอุตสาหกรรมน้ำมันเครื่องบินของเมียนมา ในปี 2023 โดยให้เหตุผลว่า กองทัพเมียนมาใช้การโจมตีทางอากาศที่สร้างความสูญเสียร้ายแรงต่อเป้าหมายพลเรือน เพื่อปราบปรามกลุ่มต่อต้าน นอกจากนี้ ผู้ที่จัดซื้อน้ำมันและเชื้อเพลิงจากอิหร่าน ยังต้องเผชิญกับความเสี่ยงต่อมาตรการคว่ำบาตรในวงกว้างจากสหรัฐอีกด้วย

รายงานฉบับนี้ เปิดเผยถึงรายละเอียดเป็นครั้งแรก เกี่ยวกับวิธีการที่เมียนมาใช้ในการอำพรางการจัดซื้อน้ำมันเครื่องบินจากอิหร่าน รวมถึงหน่วยงานต่างๆ ที่มีส่วนเกี่ยวข้องในธุรกรรมดังกล่าว โดยระบุว่า รัฐบาลทหารเมียนมามีส่วนเกี่ยวข้องในการจัดฉากครั้งนี้ด้วย ข้อมูลจากสำเนาจดหมายของหน่วยงานกำกับดูแลการแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศของเมียนมา ลงวันที่ 30 พฤศจิกายน ซึ่งสำนักข่าวรอยเตอร์ได้เห็น ระบุว่า ก่อนที่เรือรีฟจะเดินทางมาถึง หน่วยงานดังกล่าวได้แจ้งต่อลูกค้าของบริษัท ไดนามิก เวฟ ว่าจะออกเอกสารนำเข้าโดยระบุสินค้าว่า เป็น “น้ำมันดีเซล” แทนที่จะเป็นน้ำมันเครื่องบิน ทั้งนี้ ในเอกสารที่ได้รับมาจากกลุ่มเคลื่อนไหว “Justice for Myanmar” ไม่ได้มีการอธิบายเหตุผลของการระบุประเภทสินค้าไม่ตรงกับความเป็นจริงดังกล่าว

นอกจากนี้ จดหมายฉบับดังกล่าวยังอนุญาตให้บริษัท ไดนามิก เวฟ และลูกค้าของบริษัท คือ National Energy Prime Aviation Services Company สามารถชำระค่าสินค้าให้แก่บริษัทของไทยได้

ทั้งบริษัท ไดนามิก เวฟ และลูกค้าของบริษัท ซึ่งมีรัฐบาลเมียนมาที่ได้รับการสนับสนุนจากกองทัพร่วมเป็นเจ้าของบางส่วน ไม่ได้ตอบกลับคำถามของรอยเตอร์ เกี่ยวกับการขนส่งเชื้อเพลิงดังกล่าว

ขณะที่โฆษกของรัฐบาลเมียนมา ที่ได้รับการสนับสนุนจากกองทัพ หน่วยงานกำกับดูแลการแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศของเมียนมา รวมถึงกระทรวงต่างประเทศอิหร่าน ต่างก็ไม่ได้ตอบกลับคำร้องขอให้แสดงความคิดเห็นในเรื่องนี้เช่นกัน

รายงานของสำนักข่าวรอยเตอร์ เมื่อเดือนมกราคม เปิดเผยว่า อิหร่านเป็นผู้จัดหาน้ำมันเครื่องบินหลักให้แก่กองทัพเมีนยนมา ระหว่างเดือนตุลาคม 2024 ถึงธันวาคม 2025 โดยการขนส่งส่วนใหญ่ ดำเนินการผ่านเรือบรรทุกน้ำมันที่ชื่อ รีฟ ซึ่งต่อมาเปลี่ยนชื่อเน มาริส (Maris) และเรือชื่อ Noble

กลุ่ม Justice for Myanmar ซึ่งเป็นผู้นำสัญญาซื้อขายเชื้อเพลิงดังกล่าวให้กับสำนักข่าวรอยเตอร์ ได้เผยแพร่รายงานเมื่อวันจันทร์ที่ 26 ตุลาคม สรุปว่ารัฐบาลทหารเมียนมามีการนำเข้าน้ำมันเครื่องบิน โดยระบุว่าเป็นน้ำมันดีเซล องค์กรดังกล่าว ซึ่งสนับสนุนให้มีการเพิ่มมาตรการคว่ำบาตรการนำเข้าน้ำมันเชื้อเพลิงอากาศยานของเมียนมา ระบุว่าได้รับเอกสารเหล่านี้มาจากเซิร์ฟเวอร์ที่อยู่ภายใต้การควบคุมของรัฐบาลทหาร ซึ่งเคยเปิดให้สาธารณชนเข้าถึงได้ในช่วงเวลาสั้นๆ

สำนักข่าวรอยเตอร์พบลิงก์ที่ใช้งานไม่ได้แล้วลิงก์หนึ่งในเครื่องมือค้นหา DuckDuckGo ซึ่งชี้ให้เห็นว่าเอกสารดังกล่าวเคยถูกจัดเก็บไว้บนเซิร์ฟเวอร์นั้น นอกจากนี้ วันที่จัดส่งและปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงที่ระบุในเอกสารยังสอดคล้องกับบันทึกการขนส่งน้ำมันเครื่องบินจากอิหร่าน ซึ่งสำนักข่าวรอยเตอร์ได้ตรวจสอบแยกต่างหากอีกด้วย

ทั้งนี้ สัญญาซื้อขายสำหรับการขนส่งเชื้อเพลิงของบริษัท ไดนามิก เวฟ ระบุให้โอนเงินชำระค่าสินค้าเข้าบัญชีของบริษัทของไทยที่ธนาคารไทยแห่งหนึ่ง

ในรายงานปี 2024 ของผู้เชี่ยวชาญจากสหประชาชาติ (ยูเอ็น) ระบุว่า บริษัทของไทยดังกล่าว เป็นบริษัทผู้จัดหาเชื้อเพลิงอากาศยานให้กับกองทัพเมียนมา

รอยเตอร์รายงานว่า การขนส่งเชื้อเพลิงในเดือนธันวาคม ไม่ใช่ครั้งแรกที่มีการนำเชื้อเพลิงเครื่องบินเข้าไปในเมียนมา โดยปลอมแปลงว่าเป็นน้ำมันดีเซล

โดยในเดือนพฤษภาคม 2025 บริษัท ไดนามิก เวฟ ได้ตกลงซื้อน้ำมันจำนวน 202,000 บาร์เรลจากบริษัทของไทย โดยในสัญญาฉบับที่สอง ซึ่งได้มาจากเซิร์ฟเวอร์ของรัฐบาลทหารเมียนมา ระบุว่าเป็นน้ำมันดีเซลจากแอฟริกาใต้ สัญญานี้กำหนดให้น้ำมันดังกล่าวต้องมาถึงย่างกุ้งภายในหนึ่งเดือน โดยไดนามิก เวฟ จะต้องชำระเงินจำนวน 26 ล้านดอลลาร์เข้าบัญชีของไทย ที่ธนาคารไทยแห่งหนึ่ง

เอกสารใบแจ้งหนี้สำหรับสัญญาฉบับดังกล่าวมีความผิดปกติ ซึ่งบ่งชี้ว่าสิ่งที่บรรทุกมาในเรือขนส่งน้ำมันนั้นแท้จริงแล้วคือเชื้อเพลิงเครื่องบิน