มีเรื่องเล่า กับ วิโรจน์ ลักขณาอดิศร ในตอนนี้จะพาไปเจาะลึกเบื้องหลังระบบ “บัตรทอง” หรือระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ การปฏิรูประบบสาธารณสุขครั้งใหญ่ที่สุดของไทย ที่เปลี่ยนการรักษาพยาบาลจากการสงเคราะห์ให้กลายเป็น “สิทธิขั้นพื้นฐานและศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์” พร้อมตีแผ่ความท้าทายครั้งสำคัญ ทั้งปัญหาภาระงบประมาณ ระบบการเบิกจ่าย . จุดเริ่มต้นและหัวใจของบัตรทอง: จากแนวคิดของ นพ.สงวน นิตยารัมภ์พงศ์ สู่การเปลี่ยนผ่านระบบสาธารณสุขไทยจาก “การกราบกรานขอชีวิต” สู่ “สิทธิพลเมืองที่เท่าเทียม” กลไกการซื้อและให้บริการ: ทำความเข้าใจบทบาทของ สปสช. ในฐานะ “ผู้ซื้อบริการ” และสถานพยาบาลในฐานะ “ผู้ให้บริการ” เพื่อการตรวจสอบถ่วงดุลที่โปร่งใส ระบบงบประมาณและโครงสร้างการจ่ายเงิน: เจาะลึกการบริหารงบประมาณปลายปิด ระบบเหมาจ่ายรายหัว (Capitation), การจ่ายตามกลุ่มโรค (DRG) และการเบิกจ่ายค่ารักษาพยาบาล วิกฤตสาธารณสุขใน กทม. และปมการส่งตัว: ทำไมคนกรุงเทพฯ ถึงเข้าถึงการรักษาได้ยากกว่าต่างจังหวัด? วิเคราะห์ความเปราะบางของ “คลินิกชุมชนอบอุ่น” ภาระค่าใช้จ่ายในการส่งตัว และปัญหาประชากรแฝง ทางออกสู่อนาคต: แนวทางการปฏิรูป เช่น การประยุกต์ใช้ Value-Based Healthcare, การยกระดับหน่วยปฐมภูมิด้วย Telemedicine, การจัดเก็บภาษีเฉพาะวัตถุประสงค์ (Earmarked Taxes) และการทบทวนระบบร่วมจ่ายอย่างประณีต
