ศาลรัฐธรรมนูญ นัดลงมติ 5 ส.ค. ชี้ชะตา พ.ร.บ.เลือกตั้งท้องถิ่น ปมตัดสิทธิ 20 ปี

วันที่ 5 สิงหาคม ผู้สื่อข่าวรายงานว่า เมื่อวันที่ 22 กรกฎาคม 2569 ที่ผ่านมา ศาลรัฐธรรมนูญได้เผยแพร่ผลการประชุมพิจารณาคดีที่น่าสนใจ (เรื่องพิจารณาที่ 6/2569) ซึ่งเป็นกรณีที่ศาลอุทธรณ์ภาค 2 ได้ส่งคำโต้แย้งของจำเลยคือ นายเกียรติกุนทร์ สุขเนตร์ ในคดีอาญาหมายเลขดำที่ อ 2212/2568 และคดีหมายเลขแดงที่ อ 4427/2568 เพื่อขอให้ศาลรัฐธรรมนูญพิจารณาวินิจฉัยตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 212

ประเด็นแห่งคดีนี้คือ การโต้แย้งว่า พระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ. 2562 มาตรา 120 เฉพาะในส่วนของการเพิกถอนสิทธิเลือกตั้ง มีข้อความขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ มาตรา 26 วรรคหนึ่ง หรือไม่ ซึ่งมาตราดังกล่าวของรัฐธรรมนูญคุ้มครองหลักการตรากฎหมายจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคล ที่ต้องไม่เพิ่มภาระหรือจำกัดสิทธิเกินสมควรแก่เหตุ และต้องไม่ขัดต่อหลักนิติธรรม

จากการตรวจสอบสาระสำคัญของกฎหมายเลือกตั้งท้องถิ่นมาตรา 120 พบว่า บทบัญญัตินี้กำหนดบทลงโทษแก่ผู้ที่ลงสมัครรับเลือกตั้งโดยรู้อยู่แล้วว่าตนขาดคุณสมบัติ โดยบังคับให้ศาลต้องสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งของผู้นั้นเป็นระยะเวลา “ตายตัว” สูงถึง 20 ปี ส่งผลให้เกิดข้อต่อสู้ทางกฎหมายว่า เป็นการลิดรอนดุลพินิจของศาลในการพิจารณาโทษตามความหนักเบาของพฤติการณ์ และเป็นการจำกัดสิทธิทางการเมืองขั้นพื้นฐานของประชาชนเกินกว่าขอบเขตที่จำเป็น

ล่าสุด ศาลรัฐธรรมนูญได้พิจารณาโดยการอภิปรายแล้วเห็นว่า คดีนี้เป็นปัญหาข้อกฎหมาย และมีพยานหลักฐานเพียงพอที่จะพิจารณาวินิจฉัยได้ จึงมีมติให้ยุติการไต่สวนตาม พ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยวิธีพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2561 มาตรา 58 วรรคหนึ่ง ทั้งนี้ ศาลรัฐธรรมนูญได้นัดแถลงด้วยวาจา ปรึกษาหารือ และลงมติในวันพุธที่ 5 สิงหาคม พ.ศ. 2569 เวลา 13.00 น. เป็นต้นไป

คดีนี้ถือเป็นอีกคดีสำคัญทางนิติศาสตร์ที่ต้องจับตาอย่างใกล้ชิด เพราะคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญในวันที่ 5 สิงหาคมนี้ จะกลายเป็นบรรทัดฐานใหม่ในการกำหนดสัดส่วนโทษทางการเมือง และเป็นการคุ้มครองสิทธิเสรีภาพของพลเมืองไทยภายใต้รัฐธรรมนูญ